مکان نگاری گویش و جغرافیا ی گویش

در این پژوهه منظور از "جغرافیای گویش" مطالعه ی گویش –در بستر علم جغرافیا-است که معادل "Dialect Geography"است و به بررسی آن در مقابل مکان نگاری گویش Dialect Topography پرداختیم.قبل از پرداختن به متن اصلی باید به این موضوع اشاره کرد که در مطالعات گویش شناختی ایران تفاوت چندانی بین این دو مفهوم قایل نمی شوند، مطالعات گویشی مبتنی بر آزمون و خطا و دلایل دیگر همه و همه متوانند از علل ضعف مطالعاتی باشند که خود بحث جدایی را مطلبد

به مجموعه روشهایی که برای نقشه برداری از تفاوت گویش ها در یک منطقه مورد استفاده قرارمی گیرند "مکان نگاری "گویش گفته می شود.
مکان نگاری گویش مطالعه ی زبانشناختی گویش ها از بعد اجتماعی است .
شباهت ها و تفاوت های مکان نگاری گویش و جغرافیای گویش:
آن چنان که از نام مکان نگاری گویش بر می آید، به عنوان جایگزینی برای جغرافیای گویش درنظر گرفته شده. مکان نگاری گویش همانند جغرافیای گویش فراهم کننده ی اطلاعات زبانی تطبیقی از افراد (گویشوران) مختلف در یک محیط جغرافیایی است،همچنین دارای اهداف اساسی مشترکی با جغرافیای گویش است.هردوی آنها دورنمایی ازگوناگونی زبانی را در سطح کلان فراهم می کنند و مردم را نیز در منطقه ی یا مناطقی پیوسته، مورد بررسی قرار می دهند. آنها امکان شناسایی و مطالعه ی جدا گا نه بر روی تفاوت های زبانی مشخص در میان گو یشوران را از ناحیه ای تا ناحیه دیگر ممکن می سازند. شباهت آخر اینکه هر دو – برای بررسی های آینده – فراهم کننده ی اساس و مبنا برای ترسیم نقشه ی تغییرات زبانی هستند.
از دو جنبه ی بسیار مهم – جغرافیای گویش و مکان نگاری گویش – با هم متفاوت هستند و مکان نگاری گویش نسبت به جغرافیای گویش واکنش نشان می دهد 1 نمونه های ( نمود)فراگیر 2 تا ثیرات زمانی
1- نمونه های فرا گیر:
یکی از انتقادات قابل احترام نسبت به جغرافیا ی گویش استفاده از نمونه های غیر فرا گیر است . پیک فورد درنقد کلاسیک خود به این موضوع اشاره دارد که : "بررسی های جغرافیای گویش با انتخاب اهالی،گویشوران و دادگانی که درجه و اهمیت گوناگونی منطقه ای را بزرگ جلوه می دهند ، چهره ی واقعی گویش محلی را از شکل می اندازند ." البته این امر درست است وهیچ گاه توسط گویش شناسان Dialect Geographers" انکار نشده .استفاده از عناصر غیرفراگیر عمدی و آگاهانه است بدین شکل که گویش شناسان Dialect Geographers" به طور کلی به گویش (بیان/گفتار) فراگیرجامعه علاقه مند نیستند بلکه آنها به گویشوران محطاط علاقه مندند علاوه بر این آن ها به عوامل ذیل نیز علاقه مندند مثل آداب وسنن و امور عادی [زبانی]، افراد راکد ، پیرترها ، روستاییان و عمدتا ذکار(مردان).ولی این نوع بررسی هر چقدر هم که جالب توجه و ارزشمند باشد نشان دهنده ی سلیقگی بودن آن است.
2- تاثیرزمان
انتقاد محترمانه ی دیگرنسبت به جغرافیای گویش مدت زمان زیادیست که ازآغاز تا اتمام طرح و پروژه صرف می شود.
بهره برداری از شرایط همزمان :
شیوه های جغرافیای گویش از قرن نوزدهم پیشرفت کرد ، اما ما در مکان نگاری گویش عمدا به بهره برداری از شرایط همزمان می پردازیم – که کمی با گذشته متفاوتند – آن ها عبارتند از:
بهره برداری از سواد عامه (کلی ) ، نهادها، شبکه های ارتباطی و رایانه ای کردن روند بررسی در نتیجه ، به منظور جمع آوری سریع دادگان زبانشناختی به طور موثر است که از- شیوه های بهره برداری همزمان- مکان نگاری گویش استفاده می شود.
ترجمه و تالیف :
حسین کسائی
موسس گویش خانه ی ملی ایران

TrackBack URI for this entry

Comments (0)

Name

Email

Website

Title

Comment

Write the displayed characters

Add Comment